Almanya’da Diploma Denklik (Anerkennung) Rehberi #
Almanya’da diplomanızın tanınması, sadece bir “kağıt parçası” almak değil, maaş seviyenizi, vize türünüzü (Mavi Kart vb.) ve yasal çalışma haklarınızı belirleyen bir süreçtir. Süreç, mesleğinizin “düzenlenen” (reglementiert) bir meslek olup olmamasına göre ikiye ayrılır.
1. Mesleğiniz “Reglementiert” (Düzenlenmiş) mi? #
Denklik sürecine başlamadan önce bu ayrımı bilmeniz şarttır:
-
Düzenlenmiş Meslekler: Doktorluk, hemşirelik, öğretmenlik, avukatlık ve mühendislik gibi mesleklerdir. Bu meslekleri Almanya’da icra edebilmek için tam denklik (Anerkennung) almanız yasal bir zorunluluktur. Denklik olmadan bu unvanları kullanamaz ve imza yetkisi alamazsınız.
-
Düzenlenmemiş Meslekler: İşletmecilik, ekonomistlik, bilgisayar programcılığı veya pazarlama gibi mesleklerdir. Bu alanlarda çalışmak için yasal bir denklik zorunluluğu yoktur; ancak vize alabilmek için diplomanızın Almanya’da tanındığını (Anabin üzerinden) kanıtlamanız gerekir.
2. Akademik Denklik: ANABIN ve ZAB #
Üniversite mezunları için ilk durak her zaman Anabin veritabanıdır.
-
ANABIN Kontrolü: Kendi üniversitenizi ve bölümünüzü bu sistemde aramalısınız.
-
H+ : Üniversiteniz Almanya tarafından tanınıyor demektir.
-
H- : Tanınmıyor demektir.
-
H+/- : Bazı bölümler tanınıyor, bazıları tanınmıyor anlamına gelir.
-
-
ZAB (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen): Eğer üniversiteniz Anabin’de yoksa veya “H+/-” statüsündeyse, ZAB’a başvurarak bireysel bir “Karşılaştırılabilirlik Belgesi” (Zeugnisbewertung) almanız gerekir. Bu belge özellikle Mavi Kart başvurularında zorunludur.
[Image showing Anabin database interface and H+ status symbol]
3. Mesleki Denklik (Anerkennungsverfahren) #
Eğer mesleki eğitim (Ausbildung) aldıysanız veya düzenlenmiş bir meslek sahibiyseniz süreç daha kapsamlıdır:
-
Yetkili Makamı Bulmak: Mesleğinize göre hangi kurumun yetkili olduğunu “Anerkennung in Deutschland” sitesinden bulmalısınız (Örn: Mühendisler için Eyalet Mühendisler Odası).
-
Belge Gönderimi: Diplomanız, transkriptiniz ve iş deneyiminizi kanıtlayan belgelerin noter onaylı Almanca tercümeleri ile başvurulur.
-
Değerlendirme (Bescheid): Kurum belgenizi inceler. Üç sonuç çıkabilir:
-
Tam Denklik (Vollanerkennung): Diplomanız Alman dengiyle tamamen aynıdır.
-
Kısmi Denklik (Teilanerkennung): Bazı dersleriniz eksiktir. Bu eksikleri tamamlama kursları (Anpassungslehrgang) ile giderebilirsiniz.
-
Red: Diploma eş değer bulunmamıştır.
-
4. 2026 Güncellemesi: Denklik Ortaklığı (Anerkennungspartnerschaft) #
Yeni nitelikli göç yasasıyla birlikte, artık denkliğinizin tamamlanmasını Türkiye’de (veya kendi ülkenizde) beklemek zorunda değilsiniz. Eğer bir işverenle anlaşırsanız, Almanya’ya gelip çalışmaya başlayabilir ve aynı zamanda denklik sürecini Almanya içerisinden yürütebilirsiniz.
Önemli Terimler #
-
Apostille: Belgenin uluslararası geçerliliğini onaylayan valilik/kaymakamlık mühürü.
-
Beglaubigte Übersetzung: Yeminli tercüman tarafından yapılan ve noter onaylı çeviri.
-
Defizitbescheid: Denklik sürecinde hangi konularda eksik olduğunuzu belirten belge.
